Dr. Kamile Can - Vajinismus , Vajinismus Tedavisi » Kişilik Bozuklukları

Şizoid Kişilik Bozukluğu

admin — Fri, 17 Sep 2010 19:56:28 +0000

Şizoid kişilik bozukluğu sosyal ilişkilere karşı ilgisizlik, soğukluk ve duygusuzluk olarak ifade edilebilir. Bu hastalık ergenliğin başında duygusal ve sosyal olarak kişinin başkaları ile iletişim kuramaması ile kendini göstermeye başlar. Bu kişiler günlük hayatta normal insanlar gibi yaşamlarını sürdürebilirler ama başkaları ile anlamlı ilişkiler kuramazlar.

Bütün hayatları boyunca yalnız yaşarlar, sürekli hayal kurarlar ve çoğunlukla hayvanlara aşırı bağlanma gösterirler. Başka insanların tahammül edemediği ve yalnız olmalarını gerektiren işlerde çalışabilirler. Tartışmalı olmakla birlikte bazı araştırmalar Şizoid kişilik bozukluğunun şizofreni başlangıcı olabileceği öne sürülmüştür. Şizoid kişiliği Şizofreniden ayrıran en önemli etken, bu kişilerin gerçek ile bağlantılarının kopmamış olmasıdır.

Bu kişiler direk olarak kışkırtıldıkları zaman bile öfkelerini yansıtmakta zorlanırlar. Çoğunlukla önemli yaşam sorunlarına yada negative olaylara tepki vermezler ve pasif bir tavır gösterirler.

Şizoid kişiler bireyselliğe, yalnızlığa ve kendi başına olmaya değer veren kişilerdir. Kendi duygularını inceleme konusunda hiç bir arzuları yoktur. Başkalarından farklı olduklarını algılamalarına rağmen bu konuda her hangi bir rahatsızlık hissetmezler. Bu kişiler başkalarından nefret etmezler sadece çevrelerinde insan olmadan daha rahat olduklarına inanırlar.

Araştırmalar bu kişilerin evlenebildiklerini ve değer verdikleri insanlar olmadığında kendilerini kaybolmuş hissettiklerini göstermektedir. Fakat bu kişiler çevrelerinde olduğu zaman bu sefer de kendilerini baskı altında hissederler. Dolayısıyla Şizoid kişiler fazla yakınlık aramayan ve duygusal ilişki istemeyen insanlar ile daha rahat hissederler. Diğer bir deyimle bu kişiler için evlilik ev arkadaşı edinmek gibi bir anlam taşır. Eğer özel bir ilişki geliştirmezler ise çoğunlukla kardeşleri yada başka akrabaları ile fazla yakınlık kurmadan yaşarlar.

Belirtiler

1. Güçlü duygular yaşamazlar
2. Arkadaşlık ilişkisi kurmayı istemez yada zevk almaz
3. İnsanlarla iletişim gerektiren bütün sosyal aktivitelerden kaçar
4. Başka insanlara yabancılaşma yada duygusal olarak soğukluk
5. Hiç bir arkadaşı yoktur
6. Övgü yada eleştiriye karşı hiç tepki vermez
7. Soğuk ve umursamaz davranır
8. Duygularında hemen hemen hiç değişim olmaz

Borderline Kişilik Bozuklukları

admin — Fri, 17 Sep 2010 19:46:55 +0000

Borderline hastalar, gelişimin ayrılma–bireyleşme evresinin yeniden yakınlaşma alt evresinde gerçekleşen bir duraklama sıkıntısı çekerler. Duraklama, çocuğun ayrılma ve bireyleşme çabalarına karşılık annenin libidinal ulaşılabilirliğini geri çekmesinden kaynaklanmaktadır. Çünkü çocuğun bireyleşmesi annenin çocuğuna yapışmak için duyduğu savunucu ihtiyacına büyük bir tehdit oluşturur ve annenin libidinal ulaşabilirliğini geri çekmesine neden olur. Çocuk büyüyebilmek için annenin sağlayacağı desteklere muhtaçtır, fakat büyümeye başlarsa desteklerde geri çekilecektir. Bu durum, geri çekilmeyi kendiliğinin bir parçasının kaybı olarak algılayan çocukta bir anda terk edilme depresyonunu başlatır. Çocuk, bu hislere karşı kendini savunmak için, ayrılmayı inkâr eder ve metarnel (anneye dair) figüre/nesneye yapışır ve böylelikle ayrılma–bireyleşmeden özerkliğe kadar uzanan normal gelişimsel evreleri tamamlamakta başarısızlığa uğrar. Böylece, çocuk gelişimsel duraklamaya maruz kalır. Bu etkileşim iki/ikiz teması, yani gerileme ve yapışma için ödüllendirme ile ayrılma-bireyleşme için geri çekilme, bu etkileşimlerle bağlantılı duyguyla birlikte kendilik ve nesle temsili olarak çocuk tarafından içe alınır. Bunlar, borderline hastanın intrapsişik yapısının ana motifini biçimlendirir ve böylece şu yapı ortaya çıkar: Bir ödüllendirici parça birim (ÖNİP) ve bir geri çekilen parça birimden (GNİP) oluşan bölünmüş nesne ilişkileri birimi ve bu ikiye bölünmüş birimden her birinin de kendine özgü bir nesne temsili; kendilik temsili ve duygulanım. Hasta aynı zamanda şöyle bir bölünmüş ego geliştirir: Anne, yapışmaya olanak sağlayan; bireyleşmekten kaçınma, ayrılmayı inkâr etme, yapışarak yeniden birleşme isteğini eyleme vurma ve yansıtma şeklindeki ego işlevlerini ödüllendirir. Böylelikle egonun bir bölümü, haz ilkesinden gerçeklik ilkesine olan gerekli değişimi geçiremez. Çünkü bu değişimi geçirmek, ayrılma gerçeğini kabullenmesi anlamına gelmektedir ve bu da terk depresyonunu doğurur. Annenin yapışması ve geri çekilmesi ve bu hastanın yeniden birleşme için eyleme vurma isteği, egonun bir bölümünün gelişimde başarısızlığa uğramasına neden olur ve sonuç olarak bölünmüş bir ego yapısı oluşur. Böylece terk edilme korkularından gerektiren bir patolojik haz egosu ve gerçeklik ilkesine ulaştıran gerçeklik egosu oluşur.

ÖNİP birimi bir patolojik ego arasında bir ittifak (işbirliği) gelişir. Bu işbirliğinin amacı ‘iyi’ duyguları yaşatmak ve GNİP birimi ile bağlantılı olan terk edilmenin kötü duygularına karşı savunmalıdır. GNİP, yaşanan ayrılma veya kaybetme deneyimleri tarafından ya da terapinin bir sonucu olarak gösterilen çabaları da içeren ayrılma ve bireyleşme çabalarıyla harekete geçebilir. ÖNİP–patolojik haz egosu ittifakı, terk depresyonuna karşı savunma için GNİP’in tekrar baş göstermesiyle harekete geçebilir. ÖNİP böylelikle, GNİP bağlantılı acı verici duygu durumuna karşı, borderline hastanın birincil savunması haline gelir. Bununla birlikte gerçeklik açısından, her iki parça birimde patolojiktir. Aynı zamanda da, hastanın sanki 2 seçeneği var gibidir;

—ya terk edilme depresyonunu yaşayıp kendini kötü hissetmek (GNİP) ya da

—gerektiğinde inkar edilmesi ve kendilik yıkıcı davranışların eyleme vurulması pahasına kendini iyi hissetmek ( ÖNİP ).

Borderline hastalarının aktarımı, bölünmüş nesne ilişkileri birimlerin yani ÖNİP ve GNİP birimlerinin yansıtılması ve harekete geçirilmesi sonucunda olur. Hasta, alternatif olarak terapist üzerine yansıtmak için her iki birimi de sürdürür. Terapiste yansıtılan birim GNİP olduğunda, hasta terapiyi, terk edilmeye yol açan bir şey olduğunu görür, terapötik yararın gerçekliğini inkâr eder ve bir savunma olarak ÖNİP’i harekete geçirir. Yansıtılan birim ÖNİP olduğunda ise, hasta, kendini iyi hisseder fakat patolojik haz egosunun yöneliminin altında genellikle kendilik yıkıcı davranışlar yatar.

Psikoterapi, borderline hastaların intrapsişik yapılarındaki yani nesne ilişkileri ve ego yapısındaki iki ana gelişimsel bozukluğu iki terapötik teknikle telefi etmektedir. Bunlar;

—Terapist, hastanın bireyleşmesini destekleyen gerçek bir insan (nesne) olmalı ve

—hastayı patolojik egonun zarar ve yıkıcılığının inkârıyla yüzleştirerek ona gerçeklik egosu kazandırmalıdır.

Yüzleşmenin amacı, hastanın ÖNİP-patolojik haz egos ittifakını deneyimlemesini, egoya uyumlu durumundan, egoya yabancı durumu dönüştürmektir. Yüzleştirme, davranışların kontrolünün gelişmesine yardımcı oldukça GNİP harekete geçer, bu durumda karşılık olarak daha fazla direncin ortaya çıkışıyla birlikte ÖNİP’i harekete geçirir. Bu döngüsel süreç sırasıyla, direnç, yüzleştirme ve terk edilme depresyonunun (GNİP) derinliğine çalışması, daha fazla direnç (ÖNİP), daha fazla yüzleştirme ve bu yüzleştirmenin sevk ettiği daha fazla derinliğine çalışma ile sonuçlanır. Bu süreç başarı gösterdiği takdirde, hastanın terapisti pozitif bir nesne olarak içe alımı sonucunda, terapistin sağlıklı egosu ile hastanın güç durumdaki gerçeklik egosu arasında yeni bir ittifak (işbirliği) gelişir. Bu yeni ittifak hastanın motivasyonunun ve davranışlarının kontrolü için ÖNİP-patolojik haz egosu ittifakı ile savaşır. Pozitif bir nesne temsili olarak, ayrılama-bireyleşmeyi destekleyen terapist ile birlikte, yeni bir nesne ilişkileri birimi ayrıca, yeterli, gelişmekte olan bir insan olarak bir kendilik temsili ve bunlara ilaveten geri çekilen davranışlardan ziyade inşacı bir şekilde hayatın üstesinden gelme ve hakim olmanın ardından gelen bir duygu (kendini iyi hissetme) gelişir. Derinliğine çalışma, GNİP ve ÖNİP birimlerinin gittikçe gelişen dışsallaştırılmasına sevk eder (ÖNİP’in yol açtığı öfke ve depresyonla birlikte) ve tüm nesne ilişkilerine bir başlangıç niteliğinde olan kötü ve iyi kendilik ile nesne temsillerinin birleşmesi evresini oluşturur.

Yalın bir destekten ibaret olamayan ve çok kısa sürmeyen destekleyici psikoterapi, hastanın farkındalık kazanmasını ve patolojik haz egosunun savunma mekanizmalarını kontrol altına almayı öğrenmesini ve böylelikle bu savunmaları, zarar verici etkileriyle birlikte yaşam tarzının dışına çıkmasını amaçlar.

Destekleyici psikoterapi, hastanın intrapsişik durumunu yeniden yapılandırmamasına rağmen, yine de hasta patolojik egosunu kontrol altına aldıkça ve motivasyonu fantezi yönelimliden ziyade daha çok gerçeklik yönelimli hale geldikçe hastanın hayatında önemli değişmelere neden olur. Yani hastanın hayatı, gerçeklik problemini inkâr etme pahasına kendini iyi hissetmekten ziyade gerçeklikle uğraşma ve gerçekliğe hâkim olma çabalarıyla yönetilir.

Yoğun ve psikanalitik yönelimli yeniden yapılandırıcı psikoterapi, genellikle destekleyici psikoterapinin genişletilmiş ve büyütülmüş halidir ve ilk ayrılma–bireyleşme evresi duraklamasıyla bağlantılı olan terk depresyonunu derinliğine çalışarak, hastanın intrapsişik durumunun yeniden yapılanmasını amaçlar. Bu çalışma bölünmüş nesne parça birimlerinin, bütünleşmiş nesne birimlerine ve bölünmüş egonun, bütünleşmiş egoya dönüşmesi ile birlikte ego özerkliği başarısına ulaştırır. Hastanın bireyleşmesi filizlendikçe, sevmek ve üretmek için yeni kapasiteler ortaya çıkar. Hepsi olmamakla birlikte çoğu borderline hastalar, uygun terapötik destek sağladığı takdirde, yoğun psikoterapiye yanıt verebilir ve vereceklerdir. Strese (hem ayrılma hem de bireyleşme stresine) karşı incinebilirliğin önemli ölçüde azalması ve insan hayatını zenginleştiren yeni keşfedilmiş kapasiteler, mümkün görüldüğünde yoğun psikoterapi girişimi için ikna edici hususlardır.

Kaynak: James F. MASTERSON – Borderline Yetişkinlerde Psikoterapisi

Narsisistik Kişilik Bozukluğu

admin — Fri, 17 Sep 2010 19:35:56 +0000

Narsisizm ve narsisistik kişilik bozukluğu birden farklıdır ve ayrı ayrı değerlendirilmelidir. Narsisizm veya özseverlik, kişinin kendisine duyduğu cinsi arzu, kabaca tabirle kişinin kendisine âşık olması olarak tanımlanan bir terimdir. Narsisizm, ilk kez Ellis tarafından 1898′de kullanılan terimdir. Eğer, kişi kendini aşırı beğeniyorsa ve seviyorsa; aynaya, fotoğrafa veya ekrana baktığında kendine hayranlık duyuyorsa ve bu hayranlığın ardından, “iyi ki varım, ben muhteşem bir varlığım, Tanrım ne kadar mükemmelim” diyorsa; bunu da toplumdaki diğer kişilerin gözlerine batırmaktan zevk alıyorsa; o kişi üst derecelerden bir narsistir.Sigmund Freud; narsisizmi “dış dünyadan soyutlanan libidonun yani cinsel enerjinin egoya yönlendirilmesi” şeklinde açıklamıştır. Horney’e göre narsisistik kişinin diğer insanlarla duygusal bağları çok zayıftır ve sevme kapasitesini yitirmiş olmanın boşluğunu yaşar. Yani narsisizm kendini sevmeyi değil, kendine yabancılaşmayı simgeler. “Ayna ayna söyle bana var mı benden daha güzeli” sözü narsisizmin simgesi olmuştur. Yani herkes onlara, onlar kendilerine hayrandır.

NKB-Narsisistik kişilik bozukluğu olan kişiler, başkalarının düşünce ya da isteklerine gereken ilgiyi gösteremeyen kişilerdir. Plan ve hedeflerine ulaşamadıklarında, gereken ilgiyi göremediklerinde aynı yukarıda anlatılan narkissos gibi erirler veya çökerler. Üstünlük duygusu, beğenilme gereksinimi, hayranlık beklentisi ve empati yapamama NKB’nuntemel özellikleridir.

Diğer insanlara kıyasla özel ve üstün biri olduğunu düşünen narsist kişinin tüm çabası; yaşadığı dünyada yeterli, değerli, sevilen, hayranlık beslenen, anlamlı ve meşru bir varlık olduğunu diğer insanlara tasdik ettirmektir. Bu nedenle narsisizme “Kendini Beğenmişlik Hastalığı” da denir.

NKB tanısı alanların %80’ni erkektir.

DSM-IV tanı ölçütleri:

Aşağıdakilerden en az beşinin olması ile belirli, genç erişkinlik dönemimde başlayan ve değişik koşullar altında ortaya çıkan, üstünlük duygusu, beğenilme gereksinimi ve empati yapamamanın olduğu sürekli bir kişilik örüntüsüdür.

1-Kendisinin çok önemli olduğu duygusunu taşır.

2-Sınırsız başarı, güç, zekâ, güzellik veya kusursuz sevgi düşlemleri üzerine kafa yorar.

3-Özel ve eşi bulunmaz birisi olduğuna ve ancak başka özel veya toplumsal durumu üstün kişilerin kendisini anlayabileceğine ya da ancak onlarla arkadaşlık edebileceğine inanır.

4-Çok beğenilmek ister.

5-Hak kazandığı duygusu vardır.

6-Kişilerarası ilişkileri kendi çıkarı için kullanır, amaçlarına ulaşmak için başkalarının zayıf taraflarını kullanır.

7-Empati yapamaz.

8-Çoğu zaman başkalarını kıskanır ya da başkalarının kendisini kıskandığını sanır.

9-Küstah, kendini beğenmiş davranış ve tutumlar sergiler.

Gabbard, NKB’nun 2 tipini tanımlamıştır.

1-Kayıtsız Narsist:Diğerlerinin tepkilerinin farkında değildir. Kibirli ve agresiftir. Kendisiyle meşguldür. Dikkat merkezi olmaya ihtiyaç duyar. “Vericisi var ancak alıcısı yoktur.” Duygularının incinmesinden etkilenmez görünür.

2-Tedirgin Narsist:Diğerlerinin tepkilerine yoğun bir duyarlılık gösterir. Ketlenmiş, utangaç veya kendini silicidir. Dikkati kendinden çok diğerlerine yönelmiştir. Dikkat merkezi olmaktan kaçınır. Aşağılanma ve eleştiri kanıtı elde etmek için diğerlerini dikkatle dinler. Kolaylıkla incinen duygulara sahiptir; utanç duymaya ve kendini aşağılanmış hissetmeye eğilimlidir.

Genellikle kendini beğenmiş, soğuk, mesafeli, kibirli, üstten bakan, hak etmişlik duygusuyla olayları değerlendiren ve çekici görünen narsist kişi, gerçekte bilinçdışında kendilik değerlerinde, kendine güven ve saygı duymada ciddi sorunlar yaşayan kişidir. Yani bir nevi iç dünya ile dış dünyanın bir zıtlığı söz konusudur.

Tetiklenmedikleri, tahrik edilmedikleri ya da bir travmaya uğramadıkları sürece ciddi bir davranış bozukluğu göstermeyebilen narsist kişiler, sosyal ve mesleki alanda oldukça başarılıdırlar. Peki, bu durumda bir kişinin narsist olup olmadığı nasıl anlaşılır? Bu sorunun yanıtı için aşağıdaki kriterlerin o kişide olup olmadığına bakmak gerekir:

—Kendi kişisel öneminden, geçmiş ve şimdiki başarılarından sürekli bahsederse,

—kibirli davranıyorsa,

—bazen kendini alçak gönüllülük ve alttan alma ile gizlemeye çalışıyorsa,

—çok önemli, yetenekli, başarılı biri olduğuna inanıyorsa,

—karşısındaki kişinin dinlemesini ve onay vermesini bekliyorsa,

—ilişkide olduğu kişiyi sömürücü bir biçimde kullanmaya eğilimliyse,

—karşısındaki kişiye, farkında olmadan, sıradan bir kişi veya nesne gibi bir his yüklüyorsa,

—kendi kendine yeten bir kişilik tipi sergiliyorsa,

—düşüncelerinin önem ve tutarlılığını devamlı vurguluyorsa,

—toplumdaki şahsi itibarını ön planda tutuyorsa,

—aşırı derecede hayranlık beklentisi içindeyse,

—eleştiriye tahammülsüzlük gösteriyorsa,

—başkalarının söylediklerine pek ilgi göstermiyorsa,

—hak edecek bir şeyler yapmadığı halde kendisine özel biriymiş gibi davranılmasını bekliyorsa, bir kişinin narsist olup olmadığıanlaşılabilir.

İnsanların takdirini, onayını, sevgisini, beğenisini ve hayranlığını kazanmanın peşinde koşan narsistler;kendilerinden memnuniyet duymak, rahat ve huzurlu olabilmek, kendilerini sevilebilir hissetmek için her zaman ve her ortamda mükemmel veya kusursuz görünmeye ihtiyaç duyarlar. İnsanların hayranlığını kazandıklarında, onların gözünde mükemmel göründüklerinde, takdir edildiklerinde veya gözlerinde yücelttikleri kişinin onayını hissettikleri durumda; kendilerini başarılı, dengeli, iyi, sevilebilir, güven dolu ve mutlu hissedebilirler. Bu olmadığı takdirde hissettikleri başarısızlık, umutsuzluk, bunalım, huzursuzluk, sıkıntı ve çökkünlüktür.

Narsistlerin duygusal yaşamları sığdır, duygusal derinlikten yoksundurlar, diğer insanlardaki karmaşık duygulanımları fark etmede başarısızdırlar. Borderline (sınır) kişiler gibi çabuk alevlenen ve çabuk sönen duygulanımlara sahip olabilirler, terk edildiklerinde veya hayal kırıklığına uğradıklarında görünüşte depresyona benzeyen tepkiler verirler. Ancak bu tepkiler yakından incelendiğinde değer verilen kişinin kaybı karşısında duyulan hakiki bir üzüntüden çok, intikam arzularıyla yüklü kızgınlık ve kin içeren duygular olarak fark edilebilir. Yani gerçekten, yürekten veya derinden bir üzüntü duyamazlar, yas yaşayamazlar.

Narsistler, genellikle, ortalıkta kasılarak gezen, ün, şan ve şöhreti seven, hava atan, çaka satan kişilerdir. Sıradan insan olmak korkuları nedeniyle hep daha çok şey isterler. Hep el üstünde tutulmak, baş tacı edilmek ve övülmek isterler. Hep özel olmak, hep özel muamele görmek veya özel hissedilmek isterler. Öztürk’e (1994) göre; kendilerini fiziksel ve ruhsal yönden aşırı beğenen ve üstün gören, sürekli beğeni, ilgi ve onay bekleyen; gittikleri her yerde hemen özel bir yeri hak ettiğine inanan kişilerdir. Kendilerini özel gördükleri için herkese geçerli kuralların kendileri için geçerli olmadığına inanırlar.

Yetinme duygularının olmaması çok hırslı olmalarına neden olur. Kendilerinin gerçek sınırlarını bilemezler. Kendilerini bir bütünün parçası gibi görmedikleri ve her şeyi kontrol edebilecekleri duygusu yaşadıkları için sürekli gerilim halindedirler. “Mezarlıktan ıslık çalarak geçmek” pek çok insanın yaptığı şeydir. Kişi gerçekte korkuyordur ama korkmuyor taklidi yapmak zorundadır. İşte bunun gibi narsistlerin bir kısmı eksiklik, değersizlik ve aşağılık duygularını bastırmak için kendilerine güveniyor rolü yaparlar. Fakat bu rolü içselleştirdikleri için güvenli gözükürler. Narsistin kendini beğenmesi ve büyüklenmesi ile bir öteki insanın gözündeki hayranlığına muhtaç olması anlaşılması çok zor ve çelişkili bir durumdur. Yani gerçekte ne olduğundan ziyade nasıl göründüğünü daha çok önemseyen narsist kişi için görünenle iç dünya aynı değildir. Bu nedenle kendini devamlı olarak dışarıdan bir gözle izleyen narsist kişi için imaj ve dışarıya karşı nasıl göründüğü çok hayati bir önem taşır. Özbenliğiyle dışarı yansıttığı imajı arasındaki bu zıtlık narsist kişinin yapaylık, yapmacıklık ve sahtelik hissi yaşamasına yol açar. Ancak sevgiyi, beğeniyi, hayranlığı veya başarıyı elde ettiğindeyse aslında sevilenin sahte kendiliği olduğunu hisseder, içten içe gerçekten sevilmediğini bilir. Bu farkındalık da elde ettiği hayranlığın keyfini ve coşkusunu gölgeler. Bu yüzden gerçek mutluluğu, bir kedinin kuyruğunu yakalayamaması gibi, asla hissedemezler, sadece mutluymuş gibi yaparlar. Hakiki gereksinimlerini hiçbir zaman tatmin edemeyen narsistlerin başarıları ve tatminleri ancak onlara yalancı ve geçici bir mutluluk yaşatır. Yani her türlü sözde tatmine rağmen tam anlamıyla mutlu ve tatminkâr olamamaları tipik yakınmalarıdır. Kronik tatminsizlik ve memnuniyetsizlik hissi narsist kişiler için oldukça karakteristiktir. Şu an, daima kusurlu ve eksiktir, umut hep karşı kıyıdadır, hep bir umutla sürekli başarı, hayranlık, ideal aşk, ideal partner peşinde sonsuz bir arayış içinde koşar durur. Bu arada hayat geçip gider.

Çoğu zaman terapiye başvurma sebepleri arasında en başta gelen ve tarif etmekte zorlandıkları;

—derin bir boşluk,

—can sıkıntısı,

—anlamsızlık,

—tatminsizlik,

—umutsuzluk veya

—karamsarlık hisleri yaşarlar. Bu hislerini bastırmak ve içsel boşluklarını doldurmak için narsistler çeşitli şekillerde eyleme vurma adını verdiğimiz davranışlar sergilerler. Eyleme vurma; bilinçdışı bir arzu veya dürtünün eylem şeklinde doğrudan ifadesidir. Yani bilinçdışı fantezilerin dürtüsel davranışla yaşama geçirilmesidir. Eyleme vurma ilk kez Freud tarafından ortaya atılmıştır. Narsistlerde görülen eyleme vurmalar;

—derinliği ve geleceği olmayan gelişigüzel yüzeysel ilişkiler,

—anlamsız veya sapkın cinsel etkinlikler,

—alkolizm,

—madde kullanımı,

—aşırı başarı hırsı,

—iş koliklik,

—ideolojik, dinsel ve grupsal fanatizm, şeklinde sıralanabilir.

Narsist kişiler diğer insanlara yönelik ilgi ve empati yoksunluğu sergilerler. Empati yani başkalarının ne hissettiğini anlama yetenekleri gelişmemiştir. Yani çevrelerindeki insanların duygularına ve düşüncelerine empati göstermezler, gösterir gibi göründüklerinde ise; o kişinin minnettarlığını harekete geçirip onu kendi beğenilme ihtiyaçları doğrultusunda davranmaya zorlarlar. Aldıkları kararlar başkalarını etkilese de onlar için bunun bir önemi yoktur. Benmerkezci düşünürler. İş arkadaşlarının yanı sıra mahremini paylaştıkları eşleri ve çocukları da bu durumdan paylarını alırlar.

Kendinde görmeye tahammül edemedikleri, kurtulmaya veya saklamaya çalıştıkları eksiklik veya kusurlara karşı oldukça hassastırlar ve bu özelliklere sahip olduğunu düşündükleri kişileri küçümser, aşağılar ve değersizleştirirler. Yani insanlara değer vermezler. Mevcut tüm başarılar ön görü, zekâ, strateji, güç ve kararlılık sayesinde onların bir eseridir.